Tết, dt

A: Vietnamese New Year

P: Nouvel An vietnamien

H: yuè nán xīn nián 越南新年

   (Việt Nam tân niên)

N: betonamu shinnen 越南新年

べとなむ しんねん

be to na mu  shi n ne n 

(Việt Nam tân niên)

Tết là ngày lễ đầu năm của âm lịch ở Việt Nam cũng như ở Trung Quốc. Tết còn gọi là Tết Nguyên Đán, Tết cả, Tết âm lịch hay Tết ta. Tết bắt đầu từ giờ giao thừa giữa năm cũ và năm mới và kéo dài ba ngày.

Ở nước mình, ngày xưa, dân mình được nghỉ ngơi 3 ngày để ăn Tết. Ăn Tết là làm bánh trái ăn trong ba ngày lễ mà không cần nấu nướng gì, để rãnh rang chuyện trò, đi chơi, ngắm cảnh, thăm viếng bà con bạn bè, vì cả năm lo làm lụng không có thì giờ để gặp nhau. Người đi xa cũng tìm cách trở về thăm cha mẹ, ông bà, gia đình, bà con làng nước trong làng. Tết là như vậy chẳng có chi là cầu kỳ. Rãnh rang thì trẻ em mặc áo quần mới rong chơi với bạn bè, ra đường đánh cò cua cá cọp, xem đánh đu hay nghe hát bài chòi.

Thời nay văn minh vật chất tiến bộ thì Tết được nghỉ nhiều ngày hơn. Sướng nhất là học trò được nghỉ ngơi dưỡng sức. Khổ nhất là người lớn phải bày biện gói bánh chưng bánh tét, hay làm mứt kẹo. Gần ngày Tết thì phải sơn nhà sơn cửa cho sạch sẽ, dọn bàn thờ cho nghiêm túc để rước ông bà đã khuất về ăn Tết với gia đình. Đến cận ngày Tết cũng phải mang về một vài cành mai hay cành đào hay chậu quất để chưng cho đẹp nhà và có không khí Tết. Người làm ăn buôn bán thì cũng sắm sửa quà cắp để dâng lễ cho người cấp trên cấp dưới để sang năm làm ăn cho trôi chảy. Đến đêm giao thừa thì cũng thức đến nửa đêm để đón năm mới rồi mới đi ngủ. Qua ngày hôm sau thì nơm nớp lo người đến đạp đất tốt hay xấu. Đến chiều và hai ngày sau phải lo tiếp khách, phải lo thăm viếng người khác, phải lo đi chùa hái lộc. Thấm thoắt ba ngày Tết trôi qua trong nháy mắt. Người trong cuộc không có mấy thì giờ nghỉ ngơi, ngồi uống nước trà suy nghĩ chuyện đời trước sau.

Tết ngày nay là vậy, đầy lễ với lạc, cho vừa lòng mọi người. Gánh nặng Tết ngày càng nặng, khiến cho một số người đến Tết thì đóng cửa chạy trốn, lấy cớ là đi du lịch xa, khỏi cần thăm viếng ai. Chuyện lì xì qua lại càng thêm vô nghĩa. Lời chúc tụng cũng chẳng có chi là thật lòng. Người sống giả mà cứ tưởng như thật. Chi bằng đừng nói gì hết mà thương yêu nhau thì mới đậm đà.

Thương cho kẻ nghèo không ăn Tết được như thiên hạ. Thương cho kẻ không nghèo mà ăn Tết để khoe khoang không thưởng thức được sự yên tịnh của ba ngày Tết như ông bà ngày xưa. Biết bao giờ Tết mới thật là Tết, để đâu đâu đều có nụ cười hiền hòa, chậm rãi và chân thật.

Fuko, Montreal 12-2-2021

Hình Wikipedia