A Lịch Sơn Đắc Lộ, dtr

A: Alexandre de Rhodes

P: Alexandre de Rhodes

H: yà lì shān dé luó 亞歷山德羅

   (Á Lịch Sơn Đức La)

N: Arekusandoru- dou- roodo

アレクサンドル・ドゥ・ロード

 A  re ku sa  n  do ru - do  u - ro  o  do

A Lịch Sơn Đắc Lộ là một giáo sĩ Dòng Tên (Jésuite), đã đến nước mình truyền đạo Thiên Chúa thời Trịnh Nguyễn phân tranh (thế kỷ 17), sinh tại Avignon (Pháp) năm 1591, mất tại Ba Tư (Perse tức I Ran bây giờ) vào năm 1660. Ông không phải là người đặt ra chữ Quốc Ngữ đầu tiên, mà là người có công soạn và in sách chữ quốc ngữ đầu tiên. Đó là cuốn Từ điển Việt- Bồ- La (Việt Nam- Bồ Đào Nha- La Tinh), (Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum) và cuốn sách Phép giảng tám ngày (Catechismus pro iis qui volunt suscipere Baptismum in octo dies divisus) xuất bản ở La Mã (Rome) năm 1651. 

Công lao của A Lịch Sơn Đắc Lộ cũng phải nói là nhờ học tiếng Việt với giáo sĩ người Bồ Đảo Nha (Portugal) là ông Francisco de Pina đã đến nước mình năm 1617, và hai cuốn Từ điển tiếng Việt- Bồ Đào Nha viết tay của hai nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha là ông Gaspar do Amaral, và ông Antonio Barbosa, đã đến nước mình tuyền đạo Thiên Chúa vào đầu thế kỷ 17 (1629, 1936), sau A Lịch Sơn Đắc Lộ (1624).

Chữ Quốc Ngữ là chữ viết bằng bảng mẫu tự La Tinh abc…, mà các giáo sĩ Bồ Đào Nha đã đặt ra để ghi âm tiếng nói của mình. Về sau khi Pháp đánh chiếm nước mình và đặt nền đô hộ năm 1884 thì họ khuyên nhủ mình nên bỏ chữ Nôm và chữ Hán để học chữ mới này cho dễ hơn. Mặc dầu chữ Quốc Ngữ, vốn là chữ hoàn toàn âm thanh để phiên âm, không chính xác bằng chữ Nôm và chữ Hán có cả phiên ý, nhưng dễ học dễ viết hơn, nên toàn dân đều vui vẻ chấp nhận, cho đến ngày nay. Công ơn của các nhà giáo sĩ tây phương vì vậy rất to lớn, không thể nào quên được.

A Lịch Sơn Đắc Lộ- Hình Wikipedia 

Francisco de Pina- Hình Internet (hoianheritage.net/)