chữ Âu Lạc, dt
A: Âu Lac writing
P: écriture Âu Lac
(Bài này viết bằng chữ Quốc Ngữ)
Âu Lạc là tên nước đầu tiên của người Việt cổ được thành lập ở miền Bắc bởi vua Thục Phán tức An Dương Vương năm 257 trước công nguyên. Nhà nước này đã kết hợp hai bộ tộc Âu Việt và Lạc Việt lại với nhau và đã bảo vệ đất nước thành công trước cuộc xâm lăng của quân Tần Thủy Hoàng. Về sau Âu Lạc đã bị sụp đổ do thất bại trước nước Nam Việt của Triệu Đà, một quan chức của Tần Thủy Hoàng, mở đường cho nhà Hán xâm lược sau này. Kinh đô của Âu Lạc đặt tại Cổ Loa, ngày nay thuộc xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. (Phỏng theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia)
Chữ Âu Lạc bởi vậy là chữ của dân tộc mà tổ tiên là Âu Việt và Lạc Việt. Âu là tên đất, Lạc là con lạc đà. Người Âu Lạc giỏi về cung tên chiến đấu, người Lạc Việt giỏi về văn chương chiến lược. Bởi vậy dân Âu Lạc văn võ song toàn, mà con cháu đã được thừa hưởng cho đến ngày nay. Cũng vậy, chữ Âu Lạc là chữ âm ý vẹn toàn, xứng danh là con cháu anh hùng của tổ tiên Âu Lạc.
Chữ Âu Lạc là một loại chữ Nôm cải tiến. sao cho dễ đọc, dễ học và dễ nhớ, mà có âm ý rất rõ ràng chính xác. Mỗi chữ Âu Lạc được kết hợp bởi hai thành phần: phần ý và phần âm, và viết trong một ô vuông.
Phần ý là một hình vẽ đơn giản gợi lên ý chính của chữ viết, còn gọi là bộ thủ. Chữ Âu Lạc có hai loại bộ thủ: bộ thủ Việt để viết chữ có gốc tiếng Việt và bộ thủ Hán để viết chữ có gốc tiếng Hán.
Phần âm là một chữ âm thanh tương tự như chữ Quốc Ngữ, nhưng các mẫu tự thì hoàn toàn khác biệt và cực kỳ đơn giản, để viết chồng chéo lên nhau, theo một thứ tự định trước, mà thành, như sau:
Sau đây là toàn thể bảng mẫu tự của chữ Âu Lạc để cấu tạo phần âm, và một vài ví dụ của hai bộ thủ Việt và Hán để tạo phần ý:
1- Phụ âm đầu có 29 phụ âm vừa đơn vừa kép
2- Nguyên âm giữa có 12 nguyên âm:
3- Phụ âm cuối có 8 phụ âm vừa đơn vừa kép
4- Dấu giọng có 5 loại
5- Ví dụ bộ thủ Việt:
6- Ví dụ bộ thủ Hán:
Cuối cùng là một vài ví dụ cách viết chữ Âu Lạc:
Chữ Âu Lạc chỉ có vậy, không có gì nhiều, nhưng đầy đủ ý nghĩa, vừa âm vừa ý, nên không gây sai lầm về ý nghĩa của các tiếng đồng âm khác nghĩa. Chữ này dùng để viết những bài có độ chính xác cao và cũng để viết thư pháp tiếng Việt, rất bay bướm và đẹp mắt.
Fuko, Montreal 26-3-2022
Hình NHP