bách khoa toàn thư, dt

A: encyclopedia (en sai clơ PI di ơ)

P: encyclopédie, f

H: bǎi kē quán shū 百科全书(書)

   (bách khoa toàn thư)

N: hyakkajiten 百科事典

ひゃっかじてん

 hi ya tsu ka ji te n

Bách khoa toàn thư còn gọi là Sách trăm khoa đầy đủ, là một cuốn sách hay một bộ sách gồm nhiều cuốn, ghi chép lại những hiểu biết ngắn gọn của nhiều ngành nghề trên thế giới, nằm trong 5 địa hạt chính sau đây: văn học, khoa học, kỹ thuật, xã hội và tâm linh. Các đề tài thường sắp xếp theo vần abc, của mọi ngành hiễu biết, hoặc tất cả những hiểu biết của một ngành nghề.

Hiện nay trên thế giới, các nước tân tiến thường soạn cho nước mình một bộ Sách trăm khoa đầy đủ gồm hàng chục cuốn, về hiểu biết tổng quát của nước mình và toàn cầu, để người dân có thể tra cứu, học hỏi, nâng cao tầm hiểu biết của mình. Dân giỏi thì nước văn minh hùng cường. Thỉnh thoảng cũng có những cuốn sách trăm khoa đầy đủ ngắn gọn hơn, chừng 1000 trang giấy, đóng thành một cuốn sách dày để tra cứu cho mau và có một hiểu biết đầu tiên tổng quát. Cứ hằng năm thì Sách trăm khoa đầy đủ thường được sửa chữa, thêm bớt, cho sách hay hơn và đẹp đẽ hơn. Ngày nay các Sách trăm khoa đầy đủ thường được đăng trên các mạng điện tử để mọi người trên toàn cầu có thể tra cứu dễ dàng, với một số điều kiện về phí tổn hay cho không nào đó.

Sách trăm khoa đầy đủ là một công việc ích lợi lâu dài. Soạn sách này, một người không sao làm nổi, mà phải có một nhóm người trong nhiều ngành nghề khác nhau, cùng nhau góp sức mới làm được và đầy đủ. Mỗi bộ sách thường có một quy tắc soạn thảo riêng: hoặc sắp các để tài theo vần abc…, hoặc theo nhóm ngành nghề, hoặc có hình, không hình, hoặc về đời sống nhiều hơn là khoa học thuần túy, hay ngược lại, hoặc nói dài hay nói ngắn v.v…

Những người có tính tò mò, ưa thích tìm hiểu hiểu biết toàn cầu, mà có một bộ sách trăm khoa đầy đủ, có nhiều hình ảnh, thì rất sung sướng, như thể đang du ngoạn khắp năm châu bốn bể vậy. Tuy nhiên đó chỉ là những hiểu biết tổng quát ngắn gọn đầu tiên. Muốn đi sâu vào vấn đề thì phải đọc thêm nhiều sách về vấn đề đó, hoặc theo học một vài khóa học về vấn đề này, ví dụ: nấu ăn, may mặc, thợ hàn, thợ nề, hát, múa, kịch, làm xiếc, làm ảo thuật v.v…

Nước mình ngày xưa cũng có nhiều sách trăm khoa đầy đủ, nhưng rất ít đề tài. Ngày nay, từ năm 2000 thì có một bộ 4 cuốn trăm khoa đầy đủ, cũng đầy đủ nhưng rất ít hình ảnh. Gần đây cũng có thêm một bộ 2 cuốn Sách trăm khoa đầy đủ Britannica tiếng Việt có rất nhiều hình màu. Kể từ năm 2020, bắt đầu thấy có nhiều sách trăm khoa đầy đủ về y học, khoa học, kỹ thuật v.v… Nước mình đang soạn một bộ sách trăm khoa đầy đủ, gồm có 37 cuốn, sắp theo từng ngành nghề, nhưng phải mất 10 năm mới xong. Thà chậm mà có, còn hơn không.

Fuko
21-3-2021

Hình Wikipedia