danh vọng, dt

A: réputation

P: fame (fêm)

H: míng wàng 名望

   (danh vọng)

N: jinbou 人望

じんぼう

 ji n bo u

Danh vọng là tiếng tăm lan rộng, được trọng vọng trong xã hội, nhờ có một nét đặc biệt nào đó.

Thường thường những người tài giỏi đều có danh vọng trong xã hội. Những người giàu có, hát hay, đóng tuồng giỏi cũng có nhiều danh vọng trong xã hội. Những người ích lợi cho loài người, loài vật cũng có được danh vọng v.v… Bởi vậy, sống trên đời ai cũng muốn có danh vọng. Có danh vọng thì vui sướng, thỏa mãn, nhưng có khi cũng làm cho mình trở nên kiêu căng ngạo mạn. Từ đó sẽ có nhiều người ganh ghét, có thể làm hại sau lưng, mất hết cả danh tiếng và tiền bạc.  Bởi vậy, trong ca dao tục ngữ của mình có câu:

Cây cao thì gió càng lay,
Càng cao danh vọng, càng dày gian nan.

Nhà thơ Phan Chu Trinh cũng có bài thơ như sau về danh vọng:

Càng cao danh vọng càng dày gian nan

Trời già chực sẵn gánh gian nan,
Danh vọng bao nhiêu cứ trút càng,
Hai chữ họ tên muôn miệng ngợi,
Trăm vành cay đắng một thân mang.

Cây suông trăm thước tư mùa gió,
Vàng đúng mươi phân nặng kiếp than,
Càng rụi càng cay càng đắt giá,
Xưa nay gừng quế ở nhân gian.

(Nguồn: Lê Ấm, Tây Hồ Phan Châu Trinh di thảo, Quy Nhơn, 1945)

Thật vậy, càng cao danh vọng càng dày gian nan, là câu ca dao dạy đời, biết sống vừa phải, vừa đủ, đừng tham lam nhiều chuyện quá sức mình.

Con người sinh ra, sống, rồi để chết như muôn loài. Sống phải vui tươi, chết phải yên lành. Đó là ước ao của một đời làm người.

Nhưng con người vì có bộ óc suy nghĩ được cao xa, mà quên đi sự thật đơn giản của kiếp người, mà bày vẽ ra nhiều chuyện để thỏa mãn sự kiêu căng của bộ óc, sự thèm khát vui sướng của thân xác, và sự ganh ghét thấy người khác vui sướng hơn mình. Đó là thảm cảnh của cuộc đời do bộ óc gây ra.

Danh vọng là sự kiêu căng, tự kiêu, tự mãn của bộ óc loài người. Nếu tự mình có tài, có tình thương nhân loại mà được người đời yêu thương, mà có danh có nghiệp, thì đó là chuyện bình thường. Còn nếu như muốn làm ông này bà nọ, giàu sang nhất đời, mà tài không có, đức cũng không, mà bày ra nhiều chuyện ganh đua, gạt gẫm, ám hại để dành phần thắng cho mình, thì trước hết là mất ăn mất ngủ mất sức, sau là có vô số kẻ thù, chưa kể luật nhân quả, gieo nhân hái quả, không thể nào thoát khỏi được.

Đức Lão Tử trong cuốn Đạo Đức Kinh, ở phần Đức có dạy rằng:

``Nếu cảm thấy mình đã có những gì mong muốn, thì nên dừng lại. Nếu bước thêm một bước nữa, thì sẽ mất hết, không còn gì``.

Cuộc đời cho thấy rất nhiều ví dụ ``càng cao danh vọng càng dày gian nan``, nhất là trong địa hạt chính trị, làm ăn buôn bán, đạo giáo, khoa học kỹ thuật, nghệ thuật v.v…

Mỗi người có một nghề làm ăn nuôi sống gia đình mỗi ngày. Nghề nào cũng tốt. Đủ ăn đủ mặc là vui rồi. Ngoài ra, có gì thêm thì có, không có cũng không sao. Đừng tham lam dòm ngó người khác, mà ôm đồm thêm nhiều chuyện khác để được giống người, hơn người. Cuộc đời ngắn ngủi, chưa làm gì được mấy thì đã hết giờ. Chi bằng làm một chuyện nho nhỏ là nghề riêng của mình, ăn uống bình thường, vui chơi chừng mực, thì cuộc đời sẽ vui tươi cho đến già. Chết đến cũng không sợ, còn cười hà hà. Đó là sống phải vui tươi, chết phải yên lành là vậy.

Fuko 1-12-2020

Hình Internet