yếm thế, tt
A: misanthropic
P: misanthrope
H: yàn shì 厭世
(yếm thế)
N: enjinsha 厭人者
えんじんしゃ
e n ji n shi ya
(yếm nhân giả)
Yếm thế là có tư tưởng chán đời- nhà nho yếm thế- tư tưởng yếm thế.
Người yếm thế là người không thích sống với loài người, và xa lánh với xã hội loài người. Xưa nay, một số người thấy loài người tội lỗi dữ dằn mà chán nản, đi vào rừng sâu sống một mình, mà người ta gọi là ẩn cư và ẩn tu. Người theo đạo Phật, đạo Chúa, đạo Lão thường hay làm điều này.
Ở nước Hy Lạp cổ xưa, 500 năm trước công nguyên, cũng có phong trào sống yếm thế do học trò của Socrates là Antisthenes bày ra. Ông cho rằng mục tiêu của cuộc đời là sống một cuộc sống đức hạnh hòa hợp với thiên nhiên. Bởi vậy, phải từ bỏ tất cả những khát vọng đời thường như giàu sang, quyền lực, tình dục và danh vọng, và sống một cuộc đời giản dị không màng đến vật chất. Đến đời Chúa Jesus, chủ nghĩa yếm thế cũng được nhắc nhở trở lại, và biến mất 5 thế kỷ sau đó.
Thật sự ra, vì quá suy nghĩ mà giận bỏ loài người, cũng rất tội nghiệp. Chẳng qua loài người cũng là một sinh vật như muôn loài, muốn ăn, muốn ngủ, muốn nhục dục, rồi tiếp nối loài người, rồi già, rồi chết như muôn loài. Cũng tại con người đặt nặng mọi vất đề lên bộ óc để suy nghĩ, nên có phải có trái, bởi vì suy nghĩ phải trái có thể dài đến vô tận. Loài người sinh ra mà không xin trước, có một thân xác như cha mẹ, có một linh hồn không biết từ đâu đến, nặng nhẹ như thế nào cũng không hay, rồi có bao nhiêu, sống bấy nhiêu, hay dở cũng chỉ là hên xui. Ghét bỏ loài người cũng rất tội nghiệp. Nếu loài người biết kết hợp suy nghĩ với linh hồn thì sống sáng suốt nhân từ hơn, bởi vì linh hồn là sáng suốt và nhân từ, chỉ vật thôi, khỏi cần yếm thế, giận đời, mà làm nhiều chuyện không ích lợi gì cho mình cũng như muôn người và muôn loài.
Ở nước mình, ngày xưa có ông Nguyễn Khuyến và ông Trần Tế Xương hay Tú Xương đều là hai nhà thơ nổi tiếng. Ông Nguyễn Khuyến học giỏi, đổ bằng cao, sống vui tươi, nên lời thơ có châm biếm đời nhưng rất nhẹ nhàng. Ngược lại, ông Trần Tế Xương, nhà nghèo, ham vui chơi, nên thi không đậu, giận đời, làm thơ chế diễu đời rất nặng nề, đầy yếm thế. Nếu ông Tú Xương chịu sống khiêm nhường nhẫn nhục, chấp nhận những thua thiệt của mình, thì lời thơ chắc trong sáng, nhí nhỏm và nhẹ nhàng hơn.
Bởi vậy, yếm thế là tại suy nghĩ quá nhiều. Bớt suy nghĩ, chấp nhận mọi thứ một cách tự nhiên với linh hồn, thì chẳng còn chi là yếm thế nữa, và cuộc đời sẽ vui tươi mãi mãi cho đến hết đời.
Fuko
14-7-2021
Hình Wikipedia