thuyền buồm cao, dt

A: tall ship (tol SIP)

P: grand voilier

H: quán fān zhuāng chuán 全帆裝船

   (toàn phàm trang thuyền). phàm: buồm, trang: to lớn

N: toorushippu    トールシップ

                             To o  ru shi tsu pu

Một loại thuyền buồm có hai cột trở lên rất cao và có buồm hình vuông nằm ngang hay buồm hình chéo đứng dọc.

Thuyền buồm cao có nhiều ở Châu Âu và Châu Mỹ từ thế kỷ 16 cho đến 20, đầu tiên là để chở hàng hóa, sau dùng làm thuyền chiến đấu hoặc để cướp biển. Có ba loại thuyền buồm lớn: Thuyền buồm vuông ba cột, thuyền buồm vuông hai cột và thuyền buồm chéo hai đến bảy cột.

Thuyền buồm vuông ba cột thường to lớn để chở hàng hóa xuyên đại dương. Nếu dùng để chiến đấu thì có thêm hai hàng súng thần công hai bên mạn thuyền. Vì to lớn và đáy thuyền sâu nên thuyền này chạy không mau lắm.

Thuyền buồm vuông hai cột, còn gọi là thuyền cướp biển, nhỏ con hơn chỉ dùng để chiến đấu, chạy mau đuổi hay thoát giỏi. Những người cướp biển thường ưa dùng loại thuyền này.

Thuyền buồm chéo hai đến nhiều cột, còn gọi là thuyền chim biển hay thuyền vận tốc, là thuyền đáy không sâu lắm nên chạy mau chở mạnh, di chuyển dễ dàng khắp nơi ở nước sâu hay cạn. Thuyền này cũng để chiến đấu nếu có hai hay ba cột buồm. Còn nếu để chở hàng đi xa cho mau thì có nhiều cột buồm hơn và thân tàu to hơn.

Đóng thuyền buồm cao rất khó vì tính toán khó và tốn kém vật liệu, thời gian và nhân công nhiều. Tuy nhiên thuyền buồm cao rất tiện lợi để thám hiềm, buôn bán và đi chiếm thuộc địa. Ngày xưa nước Nga đóng thuền buồm cao đầu tiên nhờ những người thợ Viking rất giỏi về đường biển, sau mới qua đóng giùm cho các nước khác ở Châu Âu. Từ đó công nghệ này lan tràn đến Mỹ Châu. Thuyền buồm trông rất đẹp mắt khi bọc gió chạy trên biển khơi, với những cột buồm cao ngời ngợi, vững vàng trước sóng gió. Người Châu Âu thích đóng thuyền buồm cao thời đó có lẽ cũng vì tính hùng dũng này của thuyền buồm.

Nước mình xưa nay không có thuyền buồn to lớn như thuyền buồm cao của Châu Âu và Châu Mỹ. Nước mình ngày xưa có thuyền lớn nhất là ghe bầu, có hai hay ba cột buồm, nhưng buồm chỉ có một lá hình chéo dọc đứng mà thôi. Ghe bầu chỉ chở hàng hóa loanh quanh dọc theo bờ biển nước mình và ra các đảo gần, chứ không đi đến các nước xa xôi khác. Bởi vậy nước mình không có tàu chiến lớn, không có súng đồng, nên bị người Pháp qua chiếm đóng vào cuối thế kỷ 19. Chiến thuyền của mình thường là ghe nhỏ chèo mau đánh đột kích giỏi trong sông. Bởi vậy mà đã thắng quân Tàu nhiều trận ở sông Bạch Đằng với Ngô Quyền, Trần Hưng Đạo ngày xưa.

Hình Wikipedia